ثبت شرکت

 تعریف شرکت

شرکت در تعریفی ساده به اجتماع دو یا چند نفر شریک، سهامدار و یا موسس گفته می شود که برای رسیدن به اهدافی کوتاه مدت یا بلند مدت (معمولا تجاری) دور هم جمع شده و بر اساس نوع ثبت شرکتشان، اعضا و یا سهامداران، سود به دست آمده را طبق یک اساس نامه مدون بین خود تقسیم می کنند.

به‌طور کلی در قانون تجارت هفت گونه شرکت تجاری وجود دارد.

  1. شرکت سهامی. 
  2. شرکت با مسئولیت محدود
  3. شرکت تضامنی.
  4. شرکت مختلط غیر سهامی.
  5. شرکت مختلط سهامی.
  6. شرکت نسبی.
  7. شرکت تعاونی تولید و مصرف

 1.شرکت سهامی:

شرکت سهامی در اصطلاح ، شرکتی است که برای انجام امور تجاری تشکیل می‌شود و سرمایهٔ آن متشکل از سهام هم‌ارزش یا تعداد یکسان سهام است.

 بر اساس ماده ۱ اصلاحی قانون تجارت ایران مصوب ۲۴ اسفند ۱۳۴۷، شرکت سهامی به این صورت تعریف شده است:

شرکت سهامی شرکتی است که سرمایه آن به سهام تقسیم شده و مسئولیت صاحبان سهام محدود به مبلغ اسمی سهام آنها است

و بر اساس ماده ۲ اصلاحی قانون تجارت ایران:

شرکت سهامی شرکت بازرگانی محسوب می‌شود ولو اینکه موضوع عملیات آن امور بازرگانی نباشد.

شرکت‌های سهامی به دو نوع سهامی خاص و سهامی عام تقسیم می‌شوند که مهمترین تفاوت این دو در این است که سهام شرکت‌های سهامی عام در تالار بورس قابل مبادله است.

الف_شرکت سهامی خاص :

شرکت سهامی خاص (به انگلیسی: Privately held company) نوعی شرکت سهامی است که سهام آن قابل داد و ستد در بورس اوراق بهادار نیست ولی توسط مردم به راحتی قابل معامله است. هنگام تشکیل چنین شرکتی باید تمام سرمایه آن در موقع تأسیس توسط مؤسسان تأمین و بخشی از سرمایه در بانک سپرده‌گذاری شده باشد.

در شرکت‌های سهامی خاص، همانند شرکت با مسئولیت محدود و بر خلاف شرکت تضامنی، مسئولیت هر یک از سهامداران در مورد بدهی‌های شرکت محدود به مبلغ سرمایه‌گذاری شده در شرکت است و در صورت عدم کفایت مجبور نیستند اموال شخصی خود را در این راه مصرف نمایند.

شرکت سهامی خاص ثبت شرکتی است که از لحاظ ساختاری شبیه به شرکت مسئولیت محدود بوده اما سرمایه در آن به قطعات سهم یا سهام تبدیل می گردد. شرکت سهامی خاص شرکت بازرگانی تلقی می گردد و برای اخذ تسهیلات بانکی، گرفتن نمایندگی‌های و یا شرکت در مناقصات و مزایده‌های دولتی و نمایشگاهها از اعتبار نسبتا” خوبی برخوردار است.

سرمایه لازم برای ثبت شرکت سهامی خاص دست کم یک میلیون ریال(یکصد هزار تومان) می‌باشد که باید توسط خود موسسین تامین گردد که از این مبلغ حداقل ۳۵% از آن در حسابی به نام “شرکت در شرف تاسیس” نزد یکی از بانک‌ها سپرده‌گذاری می گردد.

ب_شرکت سهامی عام :

شرکت سهامی عام (به انگلیسی: Public company) یکی از انواع شرکت‌های سهامی است که قسمتی از سرمایهٔ آن از طریق فروش سهام به غیر مؤسسان (مردم) تأمین شود. سهام شرکت سهامی عام در بورس اوراق بهادار داد و ستد می‌شود.

سازمان‌های بورس در برخی کشورها معمولاً شرکت‌هایی را می‌پذیرند که دارای سرمایه و اعتبار بسیار قوی باشند. مؤسسان این گونه شرکت‌ها قسمتی از سرمایه شرکت را از طریق فروش سهام به عموم مردم تأمین می‌کند. در این نوع شرکت‌ها، صاحبان سهام می‌توانند سهام خود را در بورس فروخته و در واقع مالکیت خود را به دیگران منتقل کنند.

تعداد شرکا در شرکت سهامی عام زیادتر از سایر انواع شرکت‌های سهامی است؛ این امر می‌تواند منجر به جمع‌شدن سرمایه‌های کوچک و ایجاد یک سرمایه بزرگ بشود که انجام فعالیت‌های اقتصادی سنگین را میسر می‌سازد. در این نوع شرکتها نقل و انتقال سهام آسان است و محدود به رضایت دیگر سهامداران نیست.

در موقع تاسیس سرمایه شرکت‌های سهامی عام از پنج میلیون ریال نباید کمتر‌باشد.

‌در صورتی که سرمایه شرکت بعد از تاسیس به هر علت از حداقل مذکور در این ماده کمتر شود باید ظرف یک سال نسبت به افزایش سرمایه تا میزان‌حداقل مقرر اقدام به عمل آید یا شرکت به نوع دیگری از انواع شرکت‌های مذکور در قانون تجارت تغییر شکل یابد وگرنه هر ذینفع می‌تواند انحلال آن را‌از دادگاه صلاحیتدار درخواست کند.

برای تاسیس شرکت‌های سهامی عام موسسین باید اقلاً بیست درصد سرمایه شرکت را خود تعهد کرده و لااقل سی و پنج درصد مبلغ تعهد‌شده را در حسابی به نام شرکت در شرف تاسیس نزد یکی از بانک‌ها سپرده سپس اظهارنامه‌ای به ضمیمه طرح اساسنامه شرکت و طرح اعلامیه‌پذیره‌نویسی سهام که به امضاء کلیه موسسین رسیده باشد در تهران به اداره ثبت شرکت‌ها و در شهرستان‌ها به دایره ثبت شرکت‌ها و در نقاطی که دایره‌ثبت شرکت‌ها وجود ندارد به اداره ثبت اسناد و املاک محل تسلیم و رسید دریافت کنند.

 

 2.شرکت مسئولیت محدود:

شرکت با مسؤولیت محدود شرکتی است که بین دو یا چند نفر برای امور تجاری تشکیل شده و هر یک از شرکاء بدون اینکه سرمایه به سهام یا قطعات سهام تقسیم شده باشد فقط تا میزان سرمایه خود در شرکت مسؤول قروض و تعهدات شرکت است.

در اسم شرکت باید عبارت (‌با مسئولیت محدود) قید شود و الا آن شرکت در مقابل اشخاص ثالث شرکت تضامنی محسوب و تابع‌مقررات آن خواهد بود.

سرمایه لازم برای ثبت شرکت مسئولیت محدود دست کم یک میلیون ریال(یکصد هزار تومان) می‌باشد.

‌اسم شرکت نباید متضمن اسم هیچ یک از شرکاء باشد و الا شریکی که اسم او در اسم شرکت قید شده در مقابل اشخاص ثالث حکم شریک ضامن در‌شرکت تضامنی را خواهد داشت.

طبق قانون تجارت اداره شرکت، با مدیران شرکت است. این مدیران در هر صورت، موظف باشند یا غیر موظف، نمایندگان شرکت محسوب می‌شوند. با توجه به اختیاراتی که در اساسنامه شرکت برای آنها درنظر گرفته شده، شرکت را اداره می‌نمایند.

مدیران شرکت با مسؤولیت محدود اعم از اینکه از شرکاء شرکت باشند و یا خارج از اعضای شرکت، در عمل ضمن شرکت‌نامه و صورت جلسه انتخاب، و به اداره ثبت شرکت‌ها ارایه می‌گردد.

 

3.شرکت تضامنی :

شرکت تضامنی شرکتی است که تحت اسم مخصوص برای امور تجارتی بین دو یا چند  نفر با مسئولیت تضامنی تشکیل می شود .اگردارائی شرکت برای تادیه  تمام  قروض کافی نباشد هریک ازشرکاء مسئول پرداخت تمام قروض شرکت است.

دراسم شرکت تضامنی باید عبارت(شرکت تضامنی )ولااقل اسم یک نفراز شرکاء ذکرشود.درصورتی که اسم شرکت مشتمل براسامی تمام شرکاء نباشد باید بعد ازاسم شریک یا شرکائی که ذکرشده است عبارتی ازقبیل (وشرکاء) یا(وبرادران)قید شود.

طبق ماده ۱۱۸ قانون تجارت ایران، شرکت تضامنی وقتی تشکیل می‌شود که تمام سرمایه نقدی تأدیه وسهم الشر که غیر نقدی نیز تقویم (قیمت گذاری) و تسلیم شده باشد. هرچند که در قانون تجارت حداقلی برای سرمایه این گونه شرکت‌ها پیش‌بینی نشده اما عرفاً حداقل میزان سرمایه یک میلیون ریال است و همانند شرکت با مسئولیت محدود در اختیار مدیر یا مدیران شرکت قرار می‌گیرد و اقرار کتبی آنها مبنی بر دریافت سرمایه شرکت برای ارائه به مرجع ثبت شرکت‌ها کافی است. 

دلیل انتخاب شرکت تضامنی :

یکی از مطالبی که زیاد در مورد شرکت تضامنی مطرح می‌شود این است که چرا افراد باید این نوع شرکت را برای ثبت و فعالیت تجاری انتخاب کنند. زیرا هنگامی که بدهی برای شرکت به وجود بیاید، تنها شریک ضامن مسئول پرداخت بدهی است.

دلیل انتخاب این نوع از شرکت‌ها بیشتر برای جلب اعتماد مشتریان است. زیرا مشتریان می‌دانند در صورت ایجاد مشکل فقط با یک یا چند شخص حقیقی روبه رو هستند و نه با کل شرکت از همین رو می‌توانند راحت بدهی خود را پاس کنند. از همین رو بیشتر صرافی‌ها و تجارت‌هایی از این دست علاقه دارند شرکت خود را به صورت تضامنی به ثبت برسانند.

 

4.شرکت مختلط غیرسهامی:

شرکت مختلط غیرسهامی شرکتی است که برای امورتجارتی د رتحت اسم مخصوصی بین یک یا چند نفرشریک ضامن و یک یا چند نفرشریک با مسئولیت محدود بدون انتشار سهام تشکیل می شود .شریک ضامن مسئول کلیه قروضی است که ممکن است علاوه بردارائی شرکت پیدا شود شریک با مسئولیت محدود کسی است که مسئولیت او فقط  تا میزان سرمایه ای  است که در شرکت گذارده و یا بایستی بگذارد .دراسم شرکت باید عبارت(شرکت مختلط)ولااقل اسم یکی ازشرکاءضامن قید شود.

قانون مقرر داشته «شریک با مسئولیت محدود نه به عنوان شریک حق اداره کردن شرکت را دارد و نه اداره امور از وظایف اوست» یعنی شریک با مسئولیت محدود حق انتخاب مدیر برای شرکت ندارد ، به همین علت هم وظیفه حتمی در اداره کردن شرکت نخواهد داشت ، ولی گاهی اتفاق می افتد که شرکاء ضامن بالاتفاق و به میل خود ، شریک با مسئولیت محدود را مدیر شرکت قرار می دهند. و نیز ممکن است شریک با مسئولیت محدود به وکالت از مدیر شرکت انجام وظیفه نماید و آن در حالی است که چنین حقی به موجب اساسنامه به مدیر شرکت داده شده باشد.

 

5.شرکت مختلط سهامی :

شرکت مختلط سهامی شرکتی است که تحت اسم مخصوصی بین یک عدد شرکاء سهامی ویک یا چند نفر شریک ضامن تشکیل می شود.شرکاء سهامی کسانی هستند که سرمایه آنها بصورت سهام یا قطعات سهام متساوی القیمه درآمده ومسئولیت آنها  تا میزان همان سرمایه است که درشرکت دارند.شریک ضامن کسی است که سرمایه اوبصورت سهام درنیامده ومسئول کلیه قروضی است که ممکن است علاوه بر دارائی شرکت پیدا شود درصورت تعدد شریک ضامن مسئولیت آنها  در مقابل  طلبکاران و روابط  آنها با یکدیگرتابع مقررات شرکت تضامنی خواهد بود.

شرکت مختلط سهامی گرچه دارای مجمع عمومی است ولی این مجمع حق انتخاب مدیران شرکت را نخواهد داشت. بلکه «مدیریت شرکت مختلط سهامی مخصوص به شریک یا شرکاء ضامن است» علت آن هم این است که قاعدتاً شرکاء ضامن که مسئول تعهدات اضافه بر سرمایه هستند به حال شرکت بیشتر دلسوز بوده و از لحاظ مسئولیت ضمانتی خودشان در عمل بیشتر احتیاط خواهند نمود.

6.شرکت نسبی :

شرکت نسبی را قانون تجارت در ماده 1863 به این طریق تعریف می نماید: «شرکت نسبی شرکتی است که برای امور تجارتی تحت اسم مخصوصی بین دو یا چند نفر تشکیل و مسئولیت هر یک از شرکاء به نسبت سرمایه ای است که در شرکت گذاشته شده».

شرکت با تنظیم شرکتنامه و انعقاد عقد آن و پرداخت تمام سرمایه تشکیل می شود. مادام که تمام سرمایه پرداخت نشده نمی توان شرکت را تشکیل شده دانست . سهم الشرکه نیز ممکن است نقدی و یا غیر نقدی باشد ولی به هر حال سهم الشرکه نقدی باید در حین شروع شرکت پرداخت و سهم الشرکه غیر نقدی که ممکن است جنس یا کارخانه یا امتیاز و یا کار شرکاء باشد به تراضی تمام شرکاء باید تقویم و تحویل گردد.

اداره شرکت معمولاً با شرکاء خواهد بود و نیز ممکن است مدیر از خارج انتخاب شود و عده آنها ممکن است یک یا چند نفر باشد ولی درهر حال «مسئولیت مدیر شرکت در مقابل شرکاء همان مسئولیتی است که وکیل در مقابل موکل دارد» و حدود و اختیار مدیر شرکت معمولاً در اساسنامه تصریح می شود. 

 

7.شرکت تعاونی تولید و مصرف :

شرکت تعاونی (به انگلیسی: Consumers’ co-operative) مشارکتی است که عده‌ای از افرادی که هم‌صنف یا تناسبی مشابه دارند مثلاً همسایه، دوست، خویشاوند یا همشهری هستند برای دستیابی به منافع مشترک گردهم می‌آیند و در حقیقت بهم کمک می‌کنند و برای تهیه مسکن یا خرید مایحتاج یا کسب اعتبار و وام، تعاونی درست می‌کنند، سرمایه معینی را درمیان می‌گذارند و دسته‌جمعی مشکل را حل می‌نمایند. در واقع اعضای شرکت در کنار یکدیگر، جمعیتی کوچک را پدید می‌آورند که به عنوان مثال در تهیه کالاهای مورد نیاز اعضا، با جمع‌آوری پول جزئی که هر عضو می‌پردازد کالای مورد احتیاج اعضا را از دست اول خریداری و به همان قیمت تمام شده یا سود خیلی جزئی به اعضا می‌فروشد و به این طریق واسطه‌های غیرضروری در کسب و تجارت و صاحبان این‌گونه مشاغل کاذب حذف می‌گردند.

انواع شرکت تعاونی از لحاظ نوع فعالیت:

۱- شرکت تعاونی تولیدی: شرکتی است که به منظور اشتغال در امور مربوط به کشاورزی، دامداری، دامپروری، پرورش و صید ماهی، شیلات، صنعت، معدن، عمران شهری، روستائی، عشایری و نظایر اینها فعالیت می‌نماید و مجموعاً یک واحد تولیدی را در آن اداره می‌نمایند.

۲- شرکت تعاونی توزیعی: شرکتی است که در امور مربوط به تهیه و توزیع کالا، مسکن، خدمات و سایر نیازمندیهای اعضاء فعالیت می‌نماید. آن دسته از شرکتهای تعاونی که فعالیت آنان تواماً تولیدی و توزیعی باشد را شرکت تعاونی تولیدی و توزیعی نامند.

شرکت‌های تعاونی تولیدی مانند دامداران، کشاورزان، پرورش دهندگان زنبور عسل یا صاحبان صنایع و هر گروهی دیگر که در رده تولیدی نام برده شده‌اند، در صورت تشکیل تعاونی برای تأمین نیازهای خود از نوع تعاونیهای توزیعی (تأمین‌کننده نیاز تولیدکنندگان) محسوب می‌شوند.

انواع شرکت تعاونی از لحاظ نوع عضویت:

۱ – شرکت تعاونی عام: شرکتی است که عضویت در آن برای همه آزاد می‌باشد، تعداد اعضاء در این تعاونیها حداقل ۵۰۰ نفر و براساس نوع تعاونی که وزارت تعاون تعیین کرده مشخص می‌شود.

۲ – شرکت تعاونی خاص: شرکتی است که عضویت در آن برای گروهی خاص مانند کارگران، دانشجویان، کشاورزان، زنان، پزشکان، وکلای دادگستری، اعضاء هر صنف و مشاغل خاص و نظایر اینها با رعایت شرایط آزاد تعیین می‌شود.

مراحل و هزینه ثبت شرکت

اولین قدم و شاید مهمترین قدمی که باید برای ثبت شرکت برداریم، انتخاب درست اهداف، موضوع فعالیتی است که می خواهیم در شرکتمان انجام دهیم. از جمله مواردی که قبل از ثبت شرکت، در سایت اداره کل ثبت شرکت ها باید از آن اطلاع داشته باشیم، مدت و موضوع فعالیت، نشانی، سرمایه، نام، سمت و سهام هر یک از شرکا و در آخر اساسنامه یا شراکت نامه است.در مرحله بعدی باید بهترین نوع ثبت شرکت، که با اهدافمان همخوانی کافی دارد را با شناختی کامل از تمام ویژگی های مدنظرمان انتخاب کنیم ،سپس به تنظیم اساسنامه،شرکتنامه،صورتجلسه هیئت مدیره و مجمع عمومی موسسین میپردازیم.

در مرحله بعد پنج نام سه سیلابی با ترکیب اسامی عام و خاص متناسب با موضوع فعالیت شرکت که ممکن است تولیدی یا تجاری یا موسسه فرهنگی هنری باشد انتخاب میکنیم.

سپس کلیه مدارک خود را در سامانه ثبت شرکتها ثبت و به امضا ء همه ی شرکا و مهر شرکت میرسانیم پس از تایید مدارک توسط کارشناسان اداره ثبت شرکتها آگهی ثبت در روزنامه رسمی به چاپ میرسد.

مطالب مرتبط:

ثبت برند

اخذ کارت بازرگانی

انحلال شرکت

ثبت اختراع